Zo eind november is onze Sint Nicolaas is weer in het land ! Zongen we vroeger niet uit volle borst: Wie komt er alle jaren…. Nou en dat klopt als een bus. Want ondanks dat de Nederlanders niet zo bekend staan als liefhebbers van tradities is dit er toch een die al eeuwen oud is. Sinds een jaar of 15, 20 zie je dat de viering van dit kinderfeest weer echt leeft. Het is toch ook een prachtige traditie die we behoren te koesteren. Want zelfs de reformatie heeft het feest niet uit kunnen bannen. Maatregelen als verboden of het dreigen met hel en verdoemenis ten spijt. Terwijl dit toch van oorsprong een echt katholiek feest is. Het is ieder jaar weer genieten; al de kindertjes die je in volle ernst vertellen dat ze hem gezien hebben of vertellen wat ze gekregen hebben. En geen twijfel te bespeuren ! Ook voor volwassenen heeft dit feest genoeg te bieden. Denk allen maar eens aan de hilariteit bij het uitpakken van surprises met bijbehorend gedicht. Of het “spelen” van deze goede man.

Het is ook een feest voor de inwendige mens. Marsepein, pepernoten, strooigoed, taai-taai, borstplaat, speculaas,(vrijer) suikerbeestjes, banketletter, gevuld speculaas. Opvallend veel lekkernijen die met dit feest verbonden zijn. En dit allemaal onder de tabberd van het Sinterklaasfeest.

We willen hier wat meer vertellen over de verschijningsvormen van de Goedheiligman.
De uitvoering van de beelden van Sint Nicolaas is in 2 typen te verdelen:
De Kerkelijke en de Commerciële.

De 'Kerkelijke' Heilige Sint Nicolaas.
Volgens gebruik van de rooms katholieke kerk is een beeld van een heilige te herkennen aan de zgn. attributen die vergezeld gaan van het beeld.
Je kunt bijvoorbeeld één en hetzelfde beeld tegenkomen in uitvoering en kleur maar de attributen bepalen welke heilige het voorstelt.

Bij Sint Nicolaas is dat vaak de 3 kindertjes in het pekelbad.
De 3 kindertjes die hij volgens de legende uit de dood opgewekt zou hebben nadat ze door de waard van de herberg gedood, geslacht en gepekeld waren.

Of de 3 gouden appels op de bijbel.
De 3 appels ( of 3 geldbuidels met goudstukken ) die hij de 3 arme maagden schonk om te kunnen dienen als bruidsschat.
De gouden appels/geldbuidels zou hij naar binnen hebben gegooid; het strooien is hiervan een afgeleide.

De overige attributen die vergezeld gaan van deze heilige kunnen een schip zijn of heel soms een kerk. Deze attributen staan dan op zijn hand.
Het schip stelt zijn beschermheerschap voor van de zeevarenden. De betekenis van de kerk is niet helemaal duidelijk.

De kleur van de mantel kan scharlaken rood zijn maar kan ook een meer donkerder kleur hebben. Van bruin tot rood of goudkleurig
Vrijwel altijd staat deze Sint met de rechterhand omhoog, de wijs-en middelvinger omhoog om te kunnen zegenen en de rest van de vingers gevouwen.

Onmiskenbaar voor een bisschop zijn verder natuurlijk de staf en de mijter. De mijter heeft bij deze Heilige vaak het karakter van een muts.

Deze sint is altijd in een rode mantel (tabberd) gekleed. Een puntige (koker) mijter en witte superplie met kant !
En bisschoppaarse onderrok, witte of paarse handschoenen. Verder hoort bij deze uitvoering uiteraard een bisschopsring, borstkruis en natuurlijk altijd de staf. Maar de basiskleur is in ieder geval altijd scharlaken rood. De kleur goud voor de garnering van de mantel en mijter doet het ook altijd goed.

	Amsterdamse Sint	Sinterklaas van Gips	Rotterdam Sinterklaas van papiermaché	Sinterklaas van Rotterdam	De Sinterklaas van Zwolle

Ondanks vuistregels voor de uitvoering van de kledij van Sinterklaas zijn er regionale verschillen. (Jazeker, elke regio heeft zijn eigen Sint uitvoering!! (*'peper'noot van Christien*)) Zo is bijvoorbeeld de uitvoering van het kostuum Amsterdam overdadiger dan die van bijvoorbeeld Zwolle of Rotterdam. Het is allemaal een voortborduren op de voorzet, aanzet zo je wil, van Jan Schenkman. Deze hoofdonderwijzer uit Amsterdam visualiseerde sinterklaas half 19e eeuw in zijn onvolprezen kinderboek "Sint Nicolaas en zijn Knecht" De tot dan onzichtbare sint kreeg letterlijk een gezicht met de daarbij behorende kostumering. Ook creerde Jan Schenkman Zwarte Piet. Deze Jan Schenkman is ook verantwoordelijk voor de liedjes die nu nog altijd worden gezongen. Mocht deze man hem nog niet hebben: hij verdiend een standbeeld. Hij heeft met het schrijven van zijn boek echt hele grote invloed gehad op de viering van dit feest. En dat tot op de dag van vandaag.

 

Een mooie samenkomst van het zichtbaar worden voor de kinderen van de Sint en het verschil in interpreteren van het Sinterklaas kostuum word mooi geïllustreerd door het volgende.

In 1907 introduceerde een in Volendam woonachtige Franse kunstenaar daar de inkomst van Sint Nicolaas.
Die verbaasde zich erover dat hoewel de Volendammers vrome katholieken waren en nog wel zullen zijn dat er niet zoiets was als een inkomst van Sint Nicolaas. Iets wat hij vanuit zijn geboorteland Frankrijk kende.

Hij nam de organisatie ter hand, inclusief een cadeautje voor elk kind van het dorp. Een regelrechte luxe want de hardwerkende Volendamse vissers waren niet zo heel veel luxe gewend.

Hij verzorgde ook een Sinterklaaskostuum wat in een goudgele kleur was uitgevoerd met op de revers van de kraag tot de zoom “portretjes” met een bloemmotief. Het origineel van deze mantel is in het bezit van het Zuiderzeemuseum te Enkhuizen.
De intocht toen en de jaren daarna waren een enorm succes.

Wij van Made In Ashtown wensen u een genoeglijke Sinterklaasfeesten.

Met veel dank aan Jan Donselaar!